Sáo đen và sáo đá

Sáo đen và sáo đá
Nuôi sáo như một phong trào. Dưới đại đội 1, thằng Đặc nuôi một con sáo đen. Thằng Căn ra dân cũng xin bọn trẻ con được con sáo đá. Giống sáo đá lông ghi pha đen, cổ quàng khoanh lông trắng lớn con lắm mồm, nhưng chậm chạp hơn sáo đen. Sáo đá nhiều thằng bảo quê tao gọi là cà cưỡng. Chuyện giống loài, tên gọi tép tôm, cào cào châu chấu đã khởi đầu cho nhiều trận cãi nhau muôn thuở quê tao quê mày.
Thằng Đặc làm cho sáo đen cái lồng. Sáo đá của thằng Căn đầu tiên nuôi trong ống bơ. Nhưng giống sáo đá lớn nhanh, cái ống bơ chật nên lại gửi sang lồng sáo đen. Tuy vậy, giống sáo cũng không hiếu chiến như gà chọi hay họa mi. Chúng nó chung lồng nhưng không mổ nhau khi còn non. Chỉ tranh ăn những khi có châu chấu hai thằng bắt về.
Rồi sáo biết bay chuyền, nhớn nhao trưởng thành thành “ông kẹ” sáo do được lính chiều, chuyên gây phiền phức. Hai đứa đi chơi đâu là huýt sáo theo cho nó oai. Cứt sáo tanh lòm ỉa trắng vai áo lính nhưng tụi nó vẫn chịu được. Cứt ai vừa mũi người ấy, ăn chơi phải nghiến răng. Mấy con sáo còn thích phẹt vào áo của thằng Tào anh nuôi khi đang phơi, dường như ở đó có mùi gì hấp dẫn. Tào kỹ tính sạch sẽ, lại không yêu động vật nên có lần nó rình vồ được quả tang, dọa bóp chết toi. May nghĩ thế nào lại tha. Cả hội đang đánh tiến lên, con sáo nhảy vào cắp cái bút bi ghi điểm, bay ra suối thả tõm. Điên nổ ruột.
Lính 78 ở đơn vị tôi đến năm 82, từ khi có Luật Nghĩa vụ quân sự được chiếu cố hơn. Tác chiến dài ngày lính cũ ít phải đi. Chỉ xuống anh nuôi giúp việc lặt vặt hoặc tăng gia rau cỏ, cải thiện chờ đợt ra quân gần Tết. Gia tài có gì đâu? Mấy chục phụ cấp tiền Rịa lẫn tiền Việt. Anh em còn ở lại trong bữa nhậu chia tay, góp vào mỗi người cho một ít như người ta bỏ phong bì đám cưới bây giờ. Màn mùng mới lĩnh đem mắc cho chó để liên hoan. Ra chợ làm đôi tông gan gà, ít xấp vải Thailand, đôi cục xà bông Camay, cái hộp quẹt ga sơn mài… nhét vào cái bồng lép kẹp là lên đường về quê mẹ.
Chuyến xe về nước trên thùng ngoài những cái bồng lép cũng có cả những cái ba lô căng phồng thuốc Samit, kem đánh răng 3 màu, vải ốt pho Thái của mấy anh sĩ quan Ph’nom Penh đi “công tác” nhờ xe lính ra quân. Sợ bẹp cái lồng sáo, hai thằng để lên trên đống ba lô. Sáo không phân biệt được ba lô lép của chủ, ba lô đầy của sĩ quan đi buôn. Cứ buồn ỉa là nó phẹt lung tung. Thấy sáo ỉa đầy nắp ba lô thuốc lá, các anh giắt K.54 tưởng mình to, tức tối bắt quăng cái lồng sáo đi. Một trái nặng nặng tròn tròn tức thì bỗng đâu gõ cái cốp vào mũ kèm theo những ánh mắt không thiện cảm gì. Từ đó các anh ấy chán, không thèm càm ràm nữa. Đời lính chiến thoát chết trở về có cái lồng sáo là quý nhất, có họa khùng điên mới dây với chúng nó làm gì.
Từ trạm Long Bình hành quân bộ ra ga Hố Nai, lên tàu hồi hương trên chuyến tàu áp Tết. Đến ga Đà Nẵng tàu dừng nghỉ lâu. Sân ga xanh rì áo lính tràn xuống ăn uống rửa ráy. Chợt thấy tiếng kêu thất thanh ở hàng cơm bên cạnh. Hóa ra hai con sáo thừa cơ lao vào cướp cá cơm với tôm kho của người ta đang ăn. Bộ đội cười rộ. Mấy cô mấy bà đang dùng bữa hẳn đã có chồng, nhưng chắc chưa thấy một giống chim nào láo như thế. Quả không hổ danh chim bộ đội. Thằng Căn vỗ bốp bốp vòi nước máy đang chảy gọi:” Sáo tắm, sáo tắm!”. Hai con sáo bỏ rình hàng ăn, sà xuống xòe cánh vãy đuôi quạt nước tung tóe la chí chóe. Dân tình bâu lại xem đôi sáo tắm trên sân ga. Có người nằng nặc đòi trả 70 đồng đôi sáo cọc cạch này. Một số tiền khá lớn lúc đó, nhưng chúng nó dứt khoát không bán. Chẳng ai đi bán đứng đồng đội bao giờ.
Qua đèo Hải Vân, ra đến đất Quảng Bình. Tàu bắt đầu chạy nhanh. Một con châu chấu ở đâu lạc vào bậu trên cửa sổ tàu. Thằng Đặc nhanh tay vồ được. Nó dứ dứ cho con sáo đen của nó nhưng con đá lại giật được. Vẫn sẵn tính thiên vị, nó mở lồng túm con đá, lấy lại con châu chấu cho con đen ăn. Con châu chấu hơi to, con đen cặp ngang mỏ lừa lựa xoay dọc để nuốt. Đã thế lại còn chui khỏi lồng, nhảy lên bậu cửa tàu để lảng xa con đá. Hấp! Một cơn gió phất qua bạt con đen khỏi ô cửa sổ. Thằng Đặc nhoài mình ra khỏi ô cửa gọi ời ời sáo ơi, sáo à…Tiếng gọi của nó lạc đi trong tiếng bánh sắt nghiến ray ầm ầm. Con sáo đen vẫn còn bay đuổi theo đoàn tàu mãi, đuối hơi rồi mất tích trong bầu trời phía sau.
Con sáo đá thằng Căn mang về quê, thôn Mai Hiên, Mai Lâm huyện Đông Anh nuôi. Một thời gian sau cũng chết. Chắc vì nó cũng nhớ héo hắt trảng rừng K’Bal Tàhiên, nơi quê nhà của nó.
(trong hình là sáo đen, sáo đá và sáo nâu)